مضرات نمک دریا و ادعاهای نادرست بر نمک های ید دار تصفیه شده

پیرو انتشار و اطلاع رساني هاي نادرست (تهيه بيانيه ، لوح فشره و ...) درخصوص مصرف نمكهاي غيراستاندارداز جمله نمك دريا که تهدید های جدی و خطرات جبران ناپذیری برای سلامت آحاد داشته رفعت کارشناس ارشد تغذیه ستاد شبکه بهداشت اطلاعات تخصصي به شرح ذيل جهت آگاهی عمومی درمورد ید وتفاوت های نمك   دريا و نمك يددار تهیه وگردآوری نموده است.

ید یکی از ریزمغذی های ضروری است که با شرکت در تولید هورمون تیروئید و تاثیر این هورمون در سلامت و اعمال حیاتی انسان در دوران جنینی، کودکی و بلوغ اهمیت و ارزش غذایی بالایی برخورداراست. کمبود ید سبب بروز اختلالات وسیعی می شود که مهمترین آنها اثر مخرب بر توانایی های ذهنی و جسمی افراد جامعه و بخصوص کودکان و نوجوانان است.

 متاسفانه از چندی پیش طی تبلیغات ناآگاهانه و وسیع انواع نمک های غیر استاندارد سنگ نمک و نمک دریا با عناوین غیر صحیح نمک های طبیعی و داشتن خواص درمانی، مقابل نمک های ید دار مطالبی غیر علمی عنوان می شود. در زیر مواردی از آنها و دلایل علمی رد آنها توضیح داده می شود.

ادعا شده بامصرف نمك يددار تصفيه شده مقادير زيادي يد وارد بدن ميشود در این خصوص قابل ذکر است که جذب يد اولين مرحله اساسي درسنتز هورمون تيروييد است. يدي كه از راه غذا وارد بدن ميشود به پروتئينها ي سرم و به ويژه آلبومين متصل ميگردد.مازاد يدي كه به پروتئين ها متصل نشده باشد ازطريق ادرار دفع مي شود  .تنظيم مكانيسم انتقال يد بسيار دقيق و به صورت خودكنترلي است واين امر امكان تطابق با مقادير متفاوت يد رژيم غذايي را فراهم مي كند.

 

گفته میشود مصرف نمك دريا عوارض مصرف نمك يددار تصفيه شده برفشار خون و بيماريهاي قلبي عروقي را ندارد ، درحالي كه منبع استخراج نمك ازهرمكاني كه باشد صرف نظر ازدريايي يا معدني بودن درسلامتي يكسان ميباشد.

نكته قابل توجه وحائز اهميت مصرف آن درمحدوده توصيه شده است. ومقدار مصرف نمك درزنان باردار، بيماران داراي فشارخون بالا و بيماران قلبي عروقي بايستي تحت كنترل باشد.

- ادعا ميشود نمك دريا علاوه بريدحاوي ساير ريز مغذي ها هم هست كه باعمل تصفيه نمک های ید داراي ريزمغذي ها ازبين ميروند ! درحالی که در تصفيه نمك صرفا مواد زايد گلولاي، گچ ،آهک و فلزات سنگين شامل سرب، آرسنيك و... وجود داردكه براي سلامتي مضر است حذف ميگردد در صورتي كه درنمك دريا ميزان ناخالصي هاي ياد شده بسيار بالا بوده وعوارض جبران ناپذيري براي سلامت انسان در دراز مدت به دنبال خواهد داشت.

ادعا شده که نمک های تصفیه شده ید دار بر کیفیت غذا تاثیر سوء می گذارد! علي رغم ادعاي موجود ،اثرسويي برروي كيفيت غذا ندارد واستفاد ه ازآن درمراحل پاياني پخت غذاصرفا جهت باقيماندن بيشتر ميزان يد توصيه ميگردد.

بروز انواع سرطان و بیماری کلیوی و تحمل عوارض جبران ناپذیر کمبود ید از یک سو و گذاشتن سنگین هزینه های درمانی سنگین به دوش خانواده ها و جامعه و هدر رفتن تلاش و بودجه دهه های گذشته وزارت بهداشت و سیاست گزاران سلامت کشور از سوی دیگر از مضرات مصرف نمک دریاست .

 

رعنا رفعت- کارشناس ارشد تغذیه